Zaandijker kerk wint gedeelde Pieter van Vollenhovenprijs

Geplaatst op: 12 oktober 2019

De Zaandijkerkerk in 2009. In 2017 werd de gerestaureerde kerk feestelijk geopend.

De gerestaureerde Zaandijker kerk heeft dit jaar – samen met 8 andere kerkelijke gebouwen – de Pieter van Vollenhovenprijs gekregen. Aanvrager Zaans Erfgoed, kreeg dit heugelijke bericht van het Nationaal Restauratiefonds, die de prijs jaarlijks toekent.
De jury wil met de prijs ‘speciale aandacht vragen voor projecten die een voorbeeldfunctie vervullen voor de actuele opgave die er is om leegstaande kerken en/of kapellen een nieuwe toekomst te geven.’ De kerk stond ooit op de nominatie om gesloopt te worden, maar is door inzet van velen gered: Zaans Erfgoed heeft met ROSA gestreden voor behoud, Stadsherstel heeft de verwaarloosde kerk aangekocht, en heeft ervoor gezord dat de kerk hersteld en bewoonbaar gemaakt werd. Voor alle betrokken partijen, en dat zijn er dus veel, is het zeer eervol om een dergelijke landelijke prijs – met een voorbeeldfunctie! – in de wacht te slepen.

Uit het bericht van het Nationaal Restauratiefonds: De prijs is ‘een beloning voor de betrokkenheid en het doorzettingsvermogen van veel initiatiefnemers van een dergelijke herbestemming.’ En het fonds ziet de Zaandijker kerk als voorbeeld voor nieuwe bestemmingen. Want: ‘Het herbestemmen van erfgoed is geen eenvoudige opgave. Dit geldt voor alle typen erfgoed en in het bijzonder voor monumentale kerken of kapellen. Om die reden heeft de jury ervoor gekozen om de prijs dit jaar uit te reiken aan negen kerken en/of kapellen die zich hebben aangemeld. Waaronder uw project!’ Naast het bescheiden geldbedrag – de €10.000,- wordt over de 9 prijswinnaars verdeeld – wordt er een film over de Pieter van Vollenhovenprijs gemaakt, waarin de Zaandijker kerk dan ook een rol krijgt.

De prijsuitreiking vindt plaats op 16 november in Arnhem in de herbestemde Lutherse kerk Bizar Bazar, uit handen van de naamgever. Die ochtend vindt om 10 uur ook de ledenvergadering van Zaans Erfgoed plaats, in de Zuidervermaning in Westzaan. Michiel van der Burght, directeur van Stadsherstel, zal daar – na het bestuurlijke deel van de vergadering – spreken over het funderingsherstel dat onlangs in het gebouw heeft plaatsgevonden.

Voorgeschiedenis

Stadsherstel schreef in juni 2017: ‘Kantje boord was het voor de Zaandijkerkerk, toen de gemeente in 2009 besloot om het gebouw de status ‘monument’ te geven. De sloophamer lag klaar, al jaren waren de ramen dichtgespijkerd. Zaans Erfgoed en het Cuypersgenootschap maakten zich hard voor het beeldbepalende icoon.’
De ingediende motie van ROSA – om de kerk te behouden – was in het voortraject ook heel erg belangrijk, want er moet natuurlijk wel politiek draagvlak zijn, voor zo’n kostbaar project, waarbij ook woningbouwplannen worden geschrapt.

Meerwaarde door behoud van de kerk

‘Dankzij het behoud en de restauratie van de kerk heeft het voormalige dorp Zaandijk zijn uitstraling van de dorpskern behouden, heeft de aandacht voor de kerk geleid tot een herbezinning over het gehele gebied en is er een nieuw bestemmingsplan Zaandijkerkerk en omstreken met als basis een Cultuurhistorisch Kwaliteitskader vastgesteld. Naar aanleiding hiervan is er een keten van restauratie- en nieuwbouwprojecten op gang gekomen die gericht is op de historische revitalisering van de dorpskern, met nieuwe woon- en werkbestemmingen w.o. een bierbrouwerij annex eethuis. Ook een vervallen pakhuis is gerestaureerd en staat er weer mooi bij.’ (uit de aanvraag door Vereniging Zaans Erfgoed)

Een poging alle betrokkenen te benoemen

De gemeente Zaanstad en de Provincie N-H hebben financiële steun verleend, maar ook veel Zaanse fondsen en instellingen. Zoals Stichting Honig-Laanfonds, Historische Vereniging Koog-Zaandijk, BredeNHof Stichting, P.M. Duyvisfonds, Prins Bernhard Cultuurfonds, De Bijll Nachenius Fonds, Amsterdams Monumenten Fonds, Stichting tot behoud van het Torenuurwerk en de Vrienden van Stadsherstel. Qua bouw waren er betrokken: architect Jeroen Hooyschuur van Hooyschuur Architecten uit Wormerveer voor de restaurtie van het casco, NUNC Architecten uit Zaandam heeft vrijhangende woningen ontworpen, en de aannemers waren Aannemersbedrijf F.W. Onrust uit Amsterdam (casco) en Aannemingsmaatschappij Friso Almere B.V. (de woningen). De verhuur van de woningen is in handen van De Heren van Zorg.

Share Button

Nieuws archief