Vereniging Zaans Erfgoed

Wederopbouwarchitectuur in de Zaanstreek

De Beatrixtoren, Peperstraat. Ontwerp door architecten W. A. Ulrich en B.J.F. Kamphuis. Bron: GAZ, bouwvergunningen d.d. 12 juli 1962.

Een eerste aanzet tot bescherming

‘Respectloos!’ zei Paul Carree enigszins gelaten toen ik na afloop van de algemene ledenvergadering van Zaans Erfgoed op 7 april 2018 in de Paaskerk met hem nog even genoot van het prachtige monumentale gebouw. ‘Heb je dat gezien, de ramen zijn direct in het beton gezet, een van de kenmerken van de wederopbouwarchitectuur. Maar die grote rode brandslanghaspel’, recht onder het, door Karel Appel in een appliquétechniek ontworpen raam de zesde dag (Adam en Eva), ‘daar had in overleg met de brandweer toch best een mooiere oplossing voor gevonden kunnen worden’.

door Cees Kingma

Ik was het met hem eens dat er weinig respect is voor alles wat na de Tweede Wereldoorlog in de Zaanstreek is gebouwd. De traditionele Zaanse houtbouw kreeg, o.a. via ‘Gebouwd in de Zaanstreek’ van S. de Jong en J. Schipper uit 1987, ruime aandacht. Ook de industriële bouwwerken kregen, via ‘Van Wind naar Stoom’ van J. Schipper en M. Huig uit 2008, de nodige publiciteit. Heel veel van de in die boeken beschreven objecten zijn gemeentelijk of zelfs rijksmonument geworden. Er is tot nu toe één wederopbouwobject in Zaanstad als gemeentelijk monument voorgedragen: de Juliana van Stolbergschool aan de Nicolaes Maesstraat 2 te Zaandam.

Wethouder Monumenten en erfgoed Natasja Groothuismink: ‘Als je meer weet over de architectuur van de wederopbouw gaat die meer leven en ga je hem meer waarderen. Tenminste, zo werkt dat bij mij. Cees Kingma beschrijft prachtige gebouwen, verborgen parels. Hopelijk groeit hierdoor de aandacht voor deze architectuur en krijgen we meer inzicht in de meest waardevolle panden uit deze tijd. Een inventarisatie van de Wederopbouw is voor ons daarom ook belangrijk en we zijn blij met het werk dat de werkgroep wederopbouwarchitectuur heeft verricht. De inventarisatie kunnen we goed gebruiken als input voor ons erfgoedbeleid, de omgevingsvisie en het omgevingsplan dat er gaat komen’.

Lees verder

Beste wensen voor het nieuwe jaar

Jan Piet Bloem, Winnie de Wit en Ron Kiburg, op 26 november in Arnhem, bij de uitreiking van de Pieter van Vollenhovenprijs 2019.

De tijd lijkt wel vleugels te hebben. Voordat je er erg in hebt is er al weer een decennium voorbij. Tijdens de feestdagen mijmer je al gauw even weg naar het afgelopen jaar en het nieuwe dat komen gaat. Wat is er zoal gebeurd en welke kansen lachen ons toe?

Stijgend ledental, uitbreiding bestuur
Nadat het ledental van onze vereniging de afgelopen jaren langzaam maar gestaag daalde is daar dit jaar een kentering in opgetreden met een toename van circa 70 nieuwe leden tot ruim 1.000. En dan is de ledenwerfactie van komend jaar nog niet eens begonnen. Dat belooft wat.

Ook het aantal bestuursleden is toegenomen. Niet alleen zijn er een nieuwe secretaris, penningmeester en gewoon bestuurslid gekomen, ook het bestuur van stichting Zaans Schoon is lid geworden van ons bestuur, dat nu uit negen leden bestaat. Door deze uitbreiding heeft het bestuur meer slagkracht gekregen. Zo is Zaanwiki, de Zaanse encyclopedie, met nieuw elan bij onze vereniging ondergebracht en hebben we de wederopbouwarchitectuur (en de post-’65 architectuur) in het Zaanse op de kaart weten te zetten. Ook hebben we bijgedragen aan de discussie omtrent het behoud van de vroeg 20eeeuwse sociale wijken en samen met stichting Babel een stedelijke debat op touw gezet. Dit alles is echt noodzakelijk want de gemeente wil de stevige woningbouwopgave binnenstedelijk realiseren en dat mag natuurlijk niet ten koste gaan van ons erfgoed. Lees verder

2e Debatavond Stadsvernieuwing

Op 13 november 2019 vond in de Doopsgezinde Vermaning in Zaandam de tweede debatavond van Stichting Babel en Vereniging Zaans Erfgoed over stadsvernieuwing plaats. Gespreksleider Hans Luiten loodsde de circa 80 geïnteresseerde bezoekers door de avond, die verdere verdieping en discussie gaf. Het accent bij de eerste avond lag vooral op informatie bieden over de cultuurhistorische inventarisatie, die de gemeente recent voor sociale woningbouwwijken in de periode 1900-1945 heeft opgesteld. Op deze tweede avond was een belangrijke vraag: zijn er misschien nog meer waarden, die in het afwegingskader aan bod moeten komen? Lees verder

Een injectie voor het Gemeentearchief

Dr. Wouter van der Kam schroeft het naambordje op de deur. Foto en verslag: Lean van ‘t Hooft.

Vrijdag 22 november vond in voormalig Molenpakhuis de Schepel in Wormer in een klein gezelschap de feestelijke opening plaats van de nieuwe werk- en expositieruimte van de Commissie Historie Zaanse Ziekenhuizen, die met de opening van het nieuwe ZMC op zoek moest naar een nieuw onderkomen. Bij de stichting Zaanse Pakhuizen vonden ze dat.
Aan dr. Wouter van der Kam, voormalig voorzitter, is een ware komiek verloren gegaan. Op theatrale wijze verrichtte hij samen met dr. Hans Oomen, huidig voorzitter, de opening. Als ervaren rotten, chirurgen, verrichtten ze een operatie. Uit de buik van de patiënt kwamen enkele attributen te voorschijn: een naamplaatbordje met de tekst Zaans Medisch Museum en een schroevendraaier plus schroeven, om dat bordje vervolgens boven de entree van de nieuwe ruimte te bevestigen.

Daarna toog het gezelschap naar het stadhuis waar de officiële archiefoverdracht plaatsvond, omlijst met een toepasselijk inhoudelijk programma.

Zaans Erfgoed ontvangt prijs Zaandijkerkerk

vlnr Michiel van der Burght, minister Van Engelshoven, Winnie de Wit, Pieter van Vollenhoven, Ron Kiburg en Jan Piet Bloem. Foto: Joost Enkelaar Fotografie.

Het was een zeer geslaagde – en feestelijke – ledenvergadering van de vereniging, in de Zuidervermaning in Westzaan, op zaterdag 16 november 2019. Na de feestelijke uitreiking door burgemeester Jan Hamming van de Erepenning van Zaanstad aan architect Piet van Nugteren, stapten voorzitter Ron Kiburg, ADM-voorzitter Jan Piet Bloem en bestuurslid Winnie de Wit, samen met spreker Michiel van der Burght van Stadsherstel, direct na afloop in de auto om in de Bizar-Bazar kerk in Arnhem de Pieter van Vollenhoven-prijs voor de Zaandijkerkerk in ontvangst te nemen.

Deze jaarlijkse prijs van het Nationaal Restauratiefonds, werd dit jaar aan 9 kerkelijke gebouwen gegeven, aangezien deze categorie monumenten een groot deel van de inzendingen betrof.

 

Erepenning Zaanstad voor Piet van Nugteren

erepenning piet van nugteren

Piet van Nugteren krijgt de erepenning van Zaanstad uit handen van burgemeester Jan Hamming. Foto: Jan Lapère

Zaterdag 16 november j.l. kreeg Zaans Erfgoed-werkgroeplid Piet van Nugteren tijdens onze ledenvergadering in de Zuidervermaning in Westzaan de Erepenning van Zaanstad, uitgereikt door burgemeester Jan Hamming.

En die Erepening heeft Piet van Nugteren meer dan verdiend, vanwege zijn jarenlange inzet voor het behouden van datgene wat de Zaanstreek zo mooi maakt. In de speech van de burgemeester kwamen zijn vele bestuursfuncties aan de orde – zoals bij Stichting Het Weefhuis en de Stichting Zaanse Pakhuizen – maar ook zijn jarenlange voorzitterschap van de Monumentencommissie van Zaanstad. Verder werd hij geroemd om zijn betrokkenheid en strijd voor het behoud van talloze monumentale gebouwen. Lees verder

Stadsvernieuwing Zaanstad: Behoud of sloop?

Aankomende woensdag – 13 november om 20 uur – vindt in de Doopsgezinde Vermaning aan de Westzijde 39 in Zaandam de tweede avond plaats van de door Stichting Babel en de Vereniging Zaans Erfgoed georganiseerde debatserie ‘De waardering van de Zaanse houtbouw, behoud of sloop?
Deze avond gaan we in gesprek met hopelijk zoveel mogelijk partijen die bij dit proces betrokken zijn, zoals bestuurders/medewerkers van woningbouwcorporaties, bewoners van betreffende wijken en geïnteresseerden in houtbouw en/of architectuur. Lees verder
Share Button

Nieuws archief