Op de bres voor het rijke Zaanse verleden

 

De Vereniging Zaans Erfgoed staat op de bres voor de herinnering aan het rijke verleden van de Zaanstreek, dit oudste industriegebied van Europa.

Het Juffertje eerst houtzaagmolen. (Zaans Erfgoed)Meer dan vier eeuwen terug verrees aan de oostzijde van de Zaan Het Juffertje, de allereerste houtzaagmolen met krukas. Tegen de productiviteit van deze windmolen kon het Amsterdamse gilde van houtzagers niet op. Dat was de start van een bloeiende en boeiende ontwikkeling die nog steeds door gaat: windenergie maakte van de streek een belangrijk centrum van handel en industrie. Rond de vorige eeuwwisseling braken nieuwe bloeiperiodes aan toen honderden windmolens ruim baan maakten voor stoomfabrieken.

Wonen en werken

Eeuwenlang gingen wonen en werken in de Zaanstreek samen. Directeur en arbeider woonden vlak bij de fabriek, in een karakteristiek Zaans houten huis, dat meestal groen was. De één in z’n riante koopmanshuis aan de Zaan, met goedjaarseind,  de ander in een arbeidershuisje langs een van de vele molenpaden.

Herbestemming panden

Zo ging dat tot aan het eind van de twintigste eeuw. Planologie en technologie verdrongen de industrie naar bedrijventerreinen buiten de stad en de imposante fabrieksburchten bleven ontheemd achter. De meeste maakten plaats voor appartementenwanden langs het water. Inmiddels worden ook fabriekpanden aangepast en krijgen een nieuwe bestemming: bewoning, een spellenfabriek, een uitzendbureau, ateliers, restaurants of fitnesscentra. Dit alles met behoud van het karakteristieke aanzien.

Zaans Erfgoed zet zich in voor behoud

In deze snel veranderende streek wil de Vereniging Zaans Erfgoed, samen met andere historische verenigingen, deze nalatenschap koesteren, o.a. door behoud, bescherming en restauratie van roerend en onroerend erfgoed. De vereniging zet zich in voor bedreigde panden – woonhuizen, schuren en fabrieken – die historisch of bouwkundig karakteristiek van belang zijn . Maar we streven ook naar behoud van objecten als schepen, bruggen, sluizen, watertorens, of de eeuwenoude padenstructuur.

Share Button